Elektromanyetik kuvvet

Elektromanyetizma
Elektrik-Manyetizma

Elektromanyetik kuvvet elektrik yüklü bir parçacığın manyetik alandan geçerken üzerine etki eden kuvvettir. Bir manyetik alan, bir sarmalın sarımlarında dolaşan elektron örneğinde olduğu gibi, elektrik yüklü parçacıklar hareket ettiğinde ortaya çıkar.
 

Elektromanyetik kuvvet ise elektrik kuvveti ve manyetik kuvvet birbirleri ile ilişkilidir. James Clerk Maxwell , 1873'te elektrik ve manyetik kuvvet alanlarının uyduğu eksiksiz denklemleri bulmayı başardı ve böylece günümüzde elektromanyetizma denilen kuralı elde etmiş oldu.

Elektromanyetik kuvvetin temel parçacıklara etki ederken gösterdiği özellikler şu şekilde sıralanabilir.
 

• Kuvvet, elektrik yükü üzerine evrensel bir şekilde etkir.
• Kuvvet, çok büyük bir menzile sahiptir (manyetik alanın yıldızlarası etkisi vardır).
• Kuvvet oldukça zayıftır. Kuvvetin şiddeti, elektron yükünün karesinin 2hc (2 x Planck sabiti x ışık hızı)'na bölümüne eşittir. Bu oran yaklaşık 1/137,036 dır.
• Bu kuvvetin taşıyıcısı, durgun kütlesi sıfır, spini 1 olan ve foton denilen bir parçacıktır. Fotonun kendisinin elektrik yükü yoktur.

Tarihçe

Tarihte elektrik ve manyetizmanın ilk etkileri Çinliler ve Yunanlar tarafından incelenmiştir. Yunanlar bir parça kehribarın sürtüldüğünde bazı nesneleri çektiğini gözlemlemiştir. (Elektron kelimesi kehribarın yunanca karşılığından türemiştir). Daha sonra Oersted, Coulomb, Ampere, Biot, Savart ve Gauss'un teorik ve deneysel çalışmalarıyla elektrik ve manyetizma ile ilgili gelişmeler sağlanmıştır. Deneysel açıdan elektrik ve manyetizmaya en büyük katkının Michael Faraday tarafından yapıldığı söylenebilir. Bütün bu bilim adamlarınca biriktirilen bilgiler James Clerk Maxwell tarafından dört denklem altında toplanmıştır. Bu denklemler Maxwell denklemleri olarak bilinir ve kuantum fiziği öncesi bilinen bütün elektrik ve manyetik görüngüleri açıklamaktadır.
 

 Elektromanyetizma Nedir?

Elektromanyetizmanın keşfi 1820’lere dayanır. 1820 yılında tesadüfen bulunmuştur. Hans Christian Oersted bir telden elektrik akımı geçirirken yakınlardaki bir pusulanın çubuğunda sapmaların olduğunu gördü.Bu deneyi daha sonra tekrarlayan Ampere elektrik akımı geçen bir telin etrafında manyetik bir akım meydana getirdiğini keşfetti. Bu olaya manyetizma denir. Ampere daha sonra çalışmalarında oluşan bu manyetik alanın yönünün akımın yönüne bağlı olduğunu keşfetti ve sağ el kuralını çıkarttı.


Elektrik akımının geçtiği bir teli sağ elimizle tutarsak başparmağımızın yönü akımın yönünü, diğer parmaklar ise manyetik akımın yönünü göstermektedir.

sağ el kuramı

Ayrıca bakınız

• Elektromanyetik tayf
• Elektromanyetizm
• Maxwell denklemleri
• Kuantum fiziği
• Dalga Klavuzu
• Elektronik